خانه » Uncategorized » تناقض گويي هاي قرآن

تناقض گويي هاي قرآن

11896113_942255489181282_7590435124485634542_n

تناقض گويي هاي قرآن

شايد شنيدن اين موضوع که در قرآن ده ها بار تناقض گويي شده است براي بسياري از افراد (خصوصا مومنان) شگفت انگيز، و پذيرش

آن سخت باشد. اما واقعيت ها را نمي توان ناديده گرفت! در اينجا به چند نمونه از تناقض گويي هاي قرآن اشاره مي کنم:

نمونه اول

آيه 54 سوره انعام مي گويد:

… هر كس از شما كه از روي ناداني كار بدي كند، آنگاه توبه كند و نيكوكار شود، بداند كه خدا [نسبت به او] آمرزنده و مهربان است.

آيه 119 سوره نحل نيز همين مضمون را تكرار مي كند:

پروردگار تو براي كساني كه از روي ناداني مرتكب كاري زشت شوند، سپس توبه كنند و به اصلاح آيند، آمرزنده و مهربان است.

آيه 17 سوره نساء نيز با صراحت بيشتري، شرط قبولي توبه را جهل به گناه مي داند:

[قبول] توبه بر خدا فقط براي كساني است كه بدي (گناه) به ناداني كنند، سپس به زودي توبه كنند. آنانند كه خدا بسويشان بازمي گردد [و

توبهشان را مي پذيرد]…

طبق آيات فوق، توبه افرادي كه با علم به گناه بودن يك عمل، مرتكب آن شده اند قبول نمي شود. اما آيه 153 سوره نساء ميگويد:

اهل كتاب از تو مي خواهند كه كتابي از آسمان بر آنان فرو آري، همانا از موسي بزرگتر از اين خواستند كه گفتند: خداي را آشكارا  به ما

نشان بده، پس صاعقه آنان را به سبب [گستاخي و] ستمشان بگرفت. سپس گوساله را پس از آنكه نشانه هاي روشن و آشكار

[معجزات] برايشان آمده بود [به خدايي] گرفتند و ما [پس از آنكه توبه كردند] از آن گناه درگذشتيم…

سؤال اين است كه خداوند چگونه توبه بني اسرائيل را  با آنكه عالمانه (و پس از آنكه حجت بر آنها تمام شده بود) مرتكب شرك شدند،

قبول كرد و گناهشان را بخشيد؟ آيا اين با مفاد آيه 17 سوره نساء در تناقض نيست؟ اكنون به آيات 89  86 سوره آل عمران بنگريد:

چگونه خداوند، قومي را كه بعد از ايمانشان كافر شدند، هدايت كند؟ با آنكه شهادت دادند كه اين رسول، بر حق است و برايشان دلايل

روشن آمد و خداوند قوم ستمگر را هدايت نمي كند؛ آنان سزايشان اين است كه لعنت خدا و فرشتگان و مردم، همگي بر ايشان است؛ در

آن (جهنم) جاودانه بمانند، نه عذاب از آنها كم مي شود و نه مهلت مي يابند؛ مگر كساني كه پس از آن توبه كردند و درستكاري پيشه كردند

كه خداوند آمرزنده مهربان است.

طبق اين آيات، كساني كه دلايل روشن (بينات) برايشان آمده و به حقانيت رسول خدا پي برده و ايمان آوردها ند، چنانچه دوباره كافر

شوند، عذاب ابدي در انتظارشان است، مگر آنكه توبه كنند و راه درستكاري در پيش گيرند. يعني توبه چنين افرادي  كه عالمانه و

آگاهانه از ايمان خود دست كشيده اند و دوباره كافر شده اند  نيز مورد قبول واقع مي شود!؟ باز هم تناقضي ديگر! حال به آيه 90 همين

سوره (آل عمران) نگاه كنيد:

كساني كه پس از ايمان خود كافر شدند، سپس بر كفر خود افزودند، هرگز توبه آنها پذيرفته نخواهد شد، و آنان، خود گمراهانند.

اين آيه درست پس از آيات فوق ( 89  86 سوره آل عمران) آمده و همين، مرا دچار سرگيجه كرده است. مطابق آيات قبل، توبه

كساني كه ايمان آورده و سپس (با آنکه برايشان دلايل روشن آمده،) دوباره كافر شده اند، قبول مي شود[ 1] اما مطابق اين آيه ( 90 )، توبه

اين افراد هرگز پذيرفته نمي شود! ممكن است بگوييد در آيه 90 قيدي وجود دارد كه در آيات 89  86 وجود ندارد و آن اين است كه:

»پس بر كفر خود افزودند » بنابراين در اينجا تناقض رخ نداده است، چون موضوع دو آيه متفاوت است. در آيات قبل، از كساني

سخن مي رود كه ایمان آورده و سپس كافر شدند«»

و در اين آيه از كساني كه « ايمان آورده و سپس كافر شدند و بر كفر خود افزودند«

سخن

به ميان آمده است. اما معناي چنين توجيهي اين است كه خداوند مي خواهد به كساني كه پس از ايمان آوردن، دوباره كافر شده اند،

بگويد: اگر ميزان كفر شما ثابت بماند، چنانچه به اشتباه خود پي برده و پشيمان شويد و توبه كنيد، توبه شما پذيرفته مي شود، اما اگر پس

از كافر شدن، ميزان كفر شما ثابت نماند و چيزي بر آن افزوده شود، ديگر هرگز اميد بازگشتي براي شما نيست. يعني حتي اگر به

اشتباه خود پي برده و پشيمان شويد و هزار بار توبه كنيد، باز هم فايده اي ندارد و توبه شما پذيرفته نمي شود؟! اما اين، اولا با عدل و

رحمت خدا ناسازگار است و ثانيا در تناقض با مفاد آيه 153 سوره نساء است. در آن آيه  كه پيش از اين آمد  بني اسرائيل، پس از آنكه

دوباره كافر شدند و تعاليم موسي را ناديده گرفتند، مجسمه گوساله اي را ساخته و آن را پرستيدند، يعني نه تنها بر كفر خود افزودند،

بلكه حتي از مرحله كفر بالاتر رفته و مشرك شدند، به عبارت ديگر مرتكب بزرگترين ظلم و گناه شدند، اما توبه آنها پذيرفته شد و

خداوند گناهشان را بخشيد. بنابراين توجيه فوق ناتوان از حل تناقضات مطرح شده است. ممكن است بگوييد كه آيه 91 ، معناي آيه 90 را

روشن مي كند. ابتدا متن آيه 91 سوره آل عمران:

در حقيقت، كساني كه كافر شده و در حال كفر مرده اند، اگر چه [فراخناي] زمين را پر از طلا كنند و آن را نويد دهند، هرگز از هيچ يك از

آنان پذيرفته نخواهد شد، آنان را عذابي دردناك خواهد بود…

اگر اين آيه را در كنار آيه قبل ( 90 ) قرار دهيم، معلوم مي شود كه آيه 90 از عدم قبول توبه اين افراد پس از مرگ سخن مي گويد، نه

در زمان حيات، بنابراين تناقضي در اين آيات ديده نمي شود. اما اين توجيه نيز نادرست است و مشكلي را حل نمي كند. اولا آيه 91 ربطي به آيه 90 ندارد و معناي آن مستقل از آيه قبل است. اين آيه مي خواهد بگويد كه قيامت، عرصه رشوه دادن و رشوه گرفتن نيست و

كسي كه كافر از دنيا رود، دچار عذاب جهنم مي شود و هيچ چيزي نمي تواند به او كمك كند، نه مال و ثروت، نه مقام نه فرزند و نه… به

عبارت ديگر در اين آيه، صحبت از اين نيست كه توبه كافران پس از مرگ پذيرفته مي شود يا نمي شود، زيرا توبه پس از مرگ بي معني

است. آيه 54 سورة زمر تأكيد مي كند كه اگر كسي مرگ را جلوي چشم خود ببيند و برايش يقين حاصل شود كه ديگر زنده نخواهد ماند و

بايد جان به جان آفرين تسليم كند، توبه اش پذيرفته نمي شود و فرقي نمي كند كه كافر باشد يا مؤمن گناهكار، پس در جايي كه توبه

گناهكار (مؤمن يا كافر) در لحظات آخر عمر مورد قبول واقع نمي شود، بيان اين واقعيت كه پس از مرگ، توبه كافر پذيرفته نمي شود،

لغو است. اصولا اگر توبه پس از مرگ، امكانپذير باشد و مورد قبول واقع شود، بايد درب جهنم را تخته كرد! زيرا در قيامت، همه

گناهكاران و كافران به معناي واقعي كلمه پشيمان مي شوند و با همه وجود خود، از خداوند طلب بخشايش مي كنند! از اينها گذشته، متن

آيه 90 در اينكه موضوع آن عدم قبول توبه كفار در زمان حيات است، صراحت دارد و اگر مي خواست بگويد كه توبه آنها پس از مرگ

پذيرفته نمي شود، مي توانست قبل از واژه « هرگز » عبارت كوتاه « پس از مرگ » را بياورد، نه اينكه از اين كار اجتناب كند و آيه ديگري

در سه سطر بياورد تا ما از روي آن بفهميم كه مراد آيه قبل، عدم قبول توبه كفار پس از مرگ است! اين كار يعني لقمه را از پشت سر به دهان گذاشتن !

نمونه دوم

آيه 48 سوره نساء مي گويد:

همانا خداوند اين گناه را كه براي او شريك گيرند، نمي بخشد و جز آن را براي هر كه بخواهد مي آمرزد…

آيه 116 همين سوره نيز عين اين مضمون را تكرار مي كند و در هر دو مورد منظور اين است كه اگر شخص مشرك بدون توبه از دنيا

برود، دخول در جهنم سرنوشت حتمي اوست، اما اگر شخص، مشرك نباشد و با گناهان ديگري بدون توبه از دنيا برود، هنوز اميد بخشش

در حق او مي رود و ممكن است خدا از گناهان او بگذرد و او را به بهشت داخل كند. به عبارت ديگر طبق اين آيات، بزرگترين گناه و

بزرگترين ظلم، شريك قائل شدن براي خداست (انالشرك لظلم عظيم ) و اين تنها گناهي است كه هرگز بدون

توبه قابل بخشش نيست. اما اين آيه (و همينطور آيه 116 سوره نساء) با آياتي كه گناهان ديگري مانند كفر، نفاق، قتل عمد و… را بدون

توبه غيرقابل بخشش مي داند و به مرتكبين آنها وعده عذاب دائم در جهنم مي دهد، در تناقض آشكار است. به عنوان مثال آيات 161 و 162

  سوره بقره و آيه 34 سوره محمد و آيه 91 سوره آل عمران صراحتا مي گويند كه اگر كسي كافر شود و بدون توبه از دنيا برود،

عذاب ابدي جهنم در انتظار اوست و هرگز مشمول مغفرت الهي قرار نمي گيرد (توجه كنيد كه « کافر » با « مشرک » فرق می کند و ممكن است كسي كافر باشد اما مشرك نباشد). اينك آيات مورد نظر:

در حقيقت، كساني كه كافر شده و در حال كفر مرده اند، اگر چه [فراخناي] زمين را پر از طلا كنند و آن را [براي خود] نويد دهند، هرگز

(از هيچ يك از آنان پذيرفته نخواهد شد، آنان را عذابي دردناك است و ياوراني نخواهند داشت. (آل عمران آيه 91

كساني كه كافر شدند و در حال كفر مردند، لعنت خدا و فرشتگان و تمام مردم بر آنان باد؛ در آن (جهنم) جاودانه بمانند، نه عذابشان

كاسته مي شود و نه مهلت يابند.

( بقره ( 161 و 162

آنان كه كفر ورزيدند و مانع راه خدا شدند، سپس در حال كفر مردند، خدا هرگز از آنان در نخواهد گذشت. ( محمد 34

آيه 93 سوره نساء نيز با صراحت بيان مي كند كه هر كس مؤمني را به ناحق بكشد، مجازاتش آتش ابدي جهنم است:

و هر كس عمدا مؤمني را بكشد، كيفرش دوزخ است كه در آن ماندگار خواهد بود، و خدا بر او خشم مي گيرد و لعنتش مي كند و عذابي بزرگ برايش آماده ساخته است.

حتي آيات 74 و 75 سوره زخرف به « مجرمین » نيز وعده عذاب دائم در جهنم مي دهد و تأكيد مي كند كه هيچ راه فرار و اميد نجاتي براي آنها وجود ندارد و مي دانيم كه « مجرم » مفهومي عام دارد و نمي توان گفت كه « مجرمین » در اين آيه فقط به معناي « مشرکین » است:

بي گمان مجرمان در عذاب جهنم ماندگارند؛ عذابشان تخفيف نمي يابد و آنها در آنجا نوميدند.

و در تمام موارد فوق به ياد داشته باشيد كه خداوند هرگز خلف وعده نمي كند.

نمونه سوم

آيه 78 سوره نساء مي گويد:

… و اگر خيري (پيشامد خوبي) به آنان رسد، مي گويند: اين از جانب خداست؛ و چون شري (صدمه اي يا پيشامد بدي) به ايشان رسد،

مي گويند: اين از جانب توست؛ بگو: همه از جانب خداست…

اين آيه از دو قسمت تشكيل شده است. قسمت اول آن عكس العمل و موضع گيري انسان ها در برابر خير و شر (نعمت و محروميت،

حوادث و پيشامدهاي خوب و بد) را بيان مي كند و در قسمت دوم مي گويد: خير و شر و نعمت و مصيبت و پيشامدهاي خوب و بد، همه از

جانب خداست. قسمت اول از سه جهت قابل تأمل است:

1– جمله « و اگر خیری به آنها برسد می گویند این از جانب خداست » و همین طور جمله بعد، موارد نقض فراواني دارد. آدميان در برابر

حوادث خير و شر صدها گونه موضع گيري مي كنند كه يكي از آنها ممكن است همان باشد كه در اين آيه آمده است. شتابزدگي و چشم

بستن بر روي آنچه در عالم واقع مي گذرد، موجب كلي گويي هايي از اين دست مي شود.

2. اين بخش از آيه، با بسياري از آيات ديگر در تناقض است. به عنوان مثل بنگريد به آيات زير:

الف) چون به انسان آسيبي رسد، پروردگارش را در حالي كه به سوي او بازگشت كننده است مي خواند و چون خداوند او را از

جانب خود نعمتي عطا كند،… مشرك مي شود. سوره زمر آيه 8

ب)… و اگر از جانب خود رحمتي [به انسان] بچشانيم، قطعا خواهد گفت: من سزاوار آنم و گمان ندارم رستاخيز برپا شود. سوره

فصلت آيه 50

ج) و چون انسان را نعمت بخشيم، روي برتابد و خود را كنار كشد. سوره فصلت آيه 51

3. در اين آيه خداوند خطاب به پيامبر اسلام مي گويد « و اگر شري به آنها رسد، مي گويند: اين از جانب تو [پيامبر] است. » شاید در

زمان پيامبر اسلام انسان هايي وجود داشته اند كه هرگاه پيشامد بدي برايشان رخ مي داد (مثلا فرزندشان ناقص الخلقه به دنيا مي آمد و يا

دست و پايشان در اثر حادثه اي آسيب مي ديد و يا همسرشان مرتكب خيانت مي شد و يا …) اين پيشامدها را به پيامبر نسبت مي دادند و

او را به نوعي مقصر مي دانستند، اما آيا بعد از مرگ پيامبر خصوصا امروزه كه صدها سال از آن زمان مي گذرد باز هم آدمياني وجود

دارند كه پيامبر را عامل اصلي حوادث ناگوار زندگي خود بدانند؟ مگر اينكه بگوييم اين آيه فقط در مورد افراد خاصي در زمان حيات

پيامبر نازل شده است و عموميت ندارد. اما چنين مضموني كه پس از مرگ پيامبر سالبه به انتفاء موضوع مي شود چه جايي مي تواند

در يك كتاب آسماني كه قرار است همه جهانيان را تا روز قيامت هدايت كند و به سؤال ها و نيازهاي اساسي بشر پاسخ دهد داشته

باشد؟ اي كاش به جاي چنين آياتي كه حجم قابل توجهي از قرآن را اشغال كرده اند مسائلي مهمتر در قرآن مي آمد.

و اما قسمت دوم آيه كه مي گويد: « همه حوادث خوب و بد، و نعمت ها و مصيبت ها و …از جانب خداست » با آيه 79 سوره نساء و آيه 30 سوره شوري كه به ترتيب مي آيند در تناقض آشكار است:

هر خيري كه به تو رسد، از جانب خداست، و هر شري كه به تو رسد، از جانب خود توست…

و هر مصيبتي كه به شما مي رسد، به سبب كارهايي است كه خودتان كرده ايد…

مطابق اين آيات، هر گونه شر و مصيبتي كه به انسان مي رسد، نتيجه

اعمال و گناهان و خطاهاي خود اوست و اين قانون حتي شامل

پيامبران هم مي شود، زيرا در آيه 79 سوره نساء  كه در فوق آمد  خداوند خطاب به پيامبر اسلام مي گويد: هر شري كه به تو مي رسد،

از جانب خود توست. اكنون به آيه 41 سوره ص بنگريد:

و از بنده ما ايوب ياد كن آنگاه كه به پروردگارش گفت: شيطان مرا به رنج و عذاب افكنده است.

اگر مضمون آيات قبل ( 79 سوره نساء و 30 سوره شوري) درست باشد، ايوب پيامبر مرتكب دروغ و تهمت [به شيطان] شده است.

زيرا اگر رنج و عذابي به او رسيده، نتيجه اعمال خطا و گناه آلود خودش بوده و نبايد آن را به شيطان نسبت دهد. خدا هم بايد به او بگويد

كه: بيهوده به شيطان بيچاره تهمت نزن و به جاي آن به فكر جبران اعمال خطاي خودت باش تا مشكلاتت حل شود. اما خدايي كه من

در قرآن ديده ام، به ايوب مي گويد:

پايت را بر زمين بكوب: اين آبي است براي شست و شو، و سرد براي آشاميدن…[و] دسته اي از چوب هاي باريك به دست گير و با آن [همسر خود را] بزن… سوره ص ، آيات 42 و 44 )(رجوع كنيد به تفسير اين آيات در كتب تفسير) )

به هر حال بر من معلوم نشد كه از نظر قرآن علت و ريشه اصلي رنج ها و مصيبت هايي كه به آدميان مي رسد چيست و از كجاست.

نمونه چهارم

آيه 167 سوره شعرا، پاسخ قوم لوط به هشدارها و نصايح او را چنين بيان مي كند:

گفتند: اي لوط، اگر دست [از هشدارها و نصايح خود] برنداري، قطعا از اخراج شدگان خواهي بود.

در آيه 82 سوره اعراف نيز (پس از آنكه در آيات قبل، هشدارها و نصايح لوط به قوم خودش را بيان مي كند) مي گويد:

ولي پاسخ قومش جز اين نبود كه گفتند: آنان را از شهرتان بيرون كنيد، زيرا آنان كساني هستند كه به پاكي تظاهر مي كنند.

آيه 56 سوره نمل نيز تكرار مي كند كه پاسخ قوم لوط در برابر هشدارها و نصايح او جز اين نبود كه او و خانواده اش را تهديد به اخراج

از شهر و ديار خود كردند. اما آيه 29 سوره عنكبوت مي گويد:

… ولي پاسخ قومش جز اين نبود كه گفتند: اگر راست مي گويي عذاب خدا را بر ما بياور.

ممكن است بگوييد: در اينجا تناقض رخ نداده است، زيرا مي توان فرض كرد كه موارد ذكر شده در آيات فوق مربوط به زمان ها و

مكان هاي مختلف است و قوم لوط در موارد مختلف، پاسخ هاي مختلف به او داده اند. اما اگر در هر چهار مورد، آيات قبل و بعد را  با

دقت بخوانيم و با هم مقايسه كنيم، خواهيم ديد كه اين پاسخ در اينجا صدق نمي كند. زيرا در همه مواردي كه داستان لوط و عكس العمل

قوم او را بيان مي كند، بلافاصله مي گويد: ما هم آنها را عذاب كرديم و باراني مرگبار بر سر آنها فروريختيم و خانواده لوط  به جز همسر

پيرش  را نجات داديم. مسلما قوم لوط چهار بار گرفتار عذاب الهي نشد. پس در هر چهار مورد قرآن مي خواهد داستان لوط را به صورتي

كلي و خلاصه بيان كند، نه چهار سكانس مختلف از يك داستان طولاني. بنابراين براي حل تناقض بايد فكر ديگري كرد

.

نمونه پنجم

عذاب قوم عاد چگونه بود؟ آيات 19 و 20 سوره قمر مي گويد:

ما در يك روز نحس، بر سر آنان به طور پيوسته، طوفاني سخت فرستاديم؛ [كه] مردم را از جا ميكند، گويي تنه هاي نخلي بودند كه

ريشه كن شده بودند.

همچنين آيه 25 سوره احقاف (در ادامه آيات 21 تا 24 ) شدت طوفان را چنين توصيف مي كند:

[طوفان] همه چيز را به دستور پروردگارش نابود مي كند. پس از طوفان چنان شد كه جز خانه هايشان چيزي ديده نمي شد…

طبق اين آيات، طوفان سختي كه مردم را از جا ميكند و همه چيز را نابود مي كرد، در يك روز بر سر قوم عاد فرستاده شد و آنها را

قتل عام كرد، به گونه اي كه پس از آن طوفان همه مردند و فقط خانه هاي آنها باقي ماند. اما آيه 16 سوره فصلت مي گويد:

ما در روزهايي نحس بر سر آنان طوفاني سخت فرستاديم…

و آيات 6 و 7 سوره حاقّه مي گويند:

و اما [قوم] عاد، به وسيله تندبادي توفنده و سركش هلاك شدند؛ [كه خدا] آن را هفت شب و هشت روز پياپي بر آنان فرستاد..

تناقض آشكار است. ممکن است بگویید که آیه 19 سوره قمر فقط از آغاز طوفان سخن می گوید و معنای آن لزوما این نیست که

کل حادثه در یک روز اتفاق افتاد. اما این توجیه با ظاهر آیه سازگار نیست و هیچکدام از مترجمان برجسته قرآن نیز آیه را چنین ترجمه

نکرده اند. باز ممکن است بگویید که در متن عربی صفت مستمر (به معنای پیوسته یا ادامه دار) آمده است و اگر آن را به واژه یوم

(روز) برگردانیم به این نتیجه می رسیم که آیه، از یوم مستمر (روز پیوسته یا ادامه دار) سخن می گوید و این می تواند دو معنی داشته

باشد: 1) روزی که طول آن برابر با چند روز معمولی است، و 2) چند روز متوالی. و در هر دو صورت تناقض رفع می شود. اما اولا دلیل

محکمی برای این مدعا ( که مستمر صفت یوم است) نداریم و مفسران بزرگی مانند علامه طباطبایی (در المیزان) مستمر را وصف

طوفان دانسته اند و مترجمان برجسته (مانند فولادوند) نیز آیه را بر همین مبنا ترجمه کرده اند و ثانیا یوم مستمر (روز پیوسته یا ادامه

دار) اصولا معنای محصلی ندارد و دو معنای مذکور در بالا را با هیچ دلیلی نمی توان به این عبارت نسبت داد. معنای اول با عقل ناسازگار

است (آیا خداوند به مدت هشت روز کره زمین را از حرکت به دور خورشید بازداشت و نظم منظومه شمسی را برهم زد تا قوم عاد را

مجازات کند؟) و دومی خلاف قواعد لغت عرب است (اصولا اگر منظور خداوند از عبارت یوم مستمر چند روز است، آیا استفاده از

واژه ایام صحیح تر و به فصاحت و بلاغت نزدیکتر نیست؟

اما در اينجا مشكلات و تناقض هاي ديگري نيز به چشم مي خورد. آيه 25 سوره احقاف از طرفي مي گويد: شدت طوفان به حدي بود

كه همه چيز را نابود مي كرد (و البته اگر قرار باشد كه عذاب الهي به صورت طوفان نازل شود، طبيعي است كه چنين خواهد بود. زيرا در

غيراين صورت، مردمي كه در خانه هايشان پناه گرفته اند، جان سالم بدر مي برند و اين يعني نقض غرض از سوي خداوند) و از طرفي (در

ادامه) مي گويد: پس از پايان طوفان، خانه هاي مردم برجا بود. اولا چطور ممكن است طوفاني كه همه چيز را نابود مي كند، حريف

خانه هاي مردم عاد نشود؟ مگر خانه های مردم جزو همه چیز نبودند؟ آيا اين تناقض نيست؟ چطور ممكن است چنين طوفاني، يك

شبانه روز (بنا به آيه 25 سوره احقاف) و يا هفت شبانه روز (بنا به آيه 7 سوره حاقّه) به طور پيوسته و مداوم بوزد و در پايان، خانه ها (حتی

اگر از سنگ و سخره باشند) سالم بمانند؟ ثانيا اگر خانه ها سالم مانده باشند، مردمي هم كه در آنها پناه گرفته اند سالم مي مانند!؟ ممکن

است بگویید طوفان مذکور حاوی گازی کشنده بود و ماندن در خانه نمی توانست آنها را نجات دهد. اما اگر خدا می خواست قوم عاد را

با گاز خفه کند چه نیازی به طوفانی بود که همه چیز از جمله گیاهان و درختان و حیوانات بی گناه را از جا کنده و نابود کند؟ یک باد یا

طوفان معمولی حاوی گازی که فقط برای انسان کشنده باشد برای مجازات آنها کافی بود. از اینها گذشته، در آیات مورد بحث نکته

پرسش برانگیزی وجود دارد و آن اینکه آیا لازم بود طوفان مذکور (با قدرت و شدتی که در این آیات توصیف شده است) هفت شبانه روز

به طور پیوسته بوزد تا قوم عاد را تار و مار کند؟

نمونه ششم

آيه 62 سوره زمر مي گويد:

خدا خالق همه چيز است…

ما آيه 125 سوره صافات، خداوند را «بهترين خالق ها » معرفي مي كند:

آيا بعل را مي پرستيد و بهترين خالق ها را وامي گذاريد؟

باز هم تناقض آشكار است. زيرا طبق آيه اول، خالق همه چيز، خداست و به عبارت بهتر: در جهان فقط يك خالق وجود دارد، اما آيه

دوم مي گويد: به غير از خدا هم موجوداتي هستند كه چيزهايي خلق مي كنند، ولي خدا در خلق كردن، از آنها برتر است و بهتر عمل مي كند و اين با گزاره « خالق همه چيز، خداست » تناقض دارد. در اينجا يك نكته ديگر نيز قابل تأمل است. يك بمب اتمي را در نظر بگيريد. از آنجا كه اين بمب، بالاخره يك « شيئي = چيز » است، مطابق آيه 62 سوره زمر (كه مي گويد: خدا خالق همه چيز است) خالق آن، خداست نه سازندگان آن. اما اين سخن چه معناي معقولي مي تواند داشته باشد؟ براي واژه « خلق كردن»

چه معنايي مي توان در نظر گرفت كه مطابق آن، خدا خالق بمب اتمي است نه انسان؟ هر معنايي كه براي « خلق كردن » در نظر بگيريد، خواهيد ديد كه مطابق آن، يكي از دو آيه مورد بحث دچار مشكل مي شود.

نمونه هفتم

يكي از آيات بسيار زيبا و پر معناي قرآن، آيه 134 سوره بقره است:

آن جماعت را روزگار سپري شد، آنچه آنها كردند، از آن آنهاست و آنچه شما مي كنيد، از آن شماست؛ و شما را به خاطر اعمال آنها مورد

سؤال و مؤاخذه قرار نمي دهند.

مطابق اين آيه، هر كس مسئول اعمال خودش است نه اعمالي كه گذشتگان يا ديگران انجام داده اند و اين قاعده اي است عقلي،

اخلاقي و وجداني كه جاي هيچ چون و چرايي ندارد. اما خود قرآن به اين قاعده پايبند نمي ماند و در بسياري از موارد  خصوصا در برخورد

با يهودي ها  مخالفان خود را به خاطر اعمالي كه گذشتگانشان مرتكب شده اند مورد سرزنش و ملامت قرار مي دهد. آيه 87 سوره بقره

خطاب به يهوديان مي گويد:

و همانا به موسي كتاب [تورات] را داديم و پس از او پيامبران را پشت سر هم فرستاديم و به عيسي بن مريم معجزه هاي آشكار بخشيديم

و او را با روح القدس تأييد كرديم، [پس چرا] هرگاه پيامبري چيزي را كه خوشايند شما نبود برايتان آورد، كبر ورزيدند و گروهي را دروغگو

خوانديد و گروهي را كشتيد؟

آيه 91 سوره بقره نيز مي گويد:

و چون به آنان گفته شود: به آنچه خدا نازل كرده ايمان بياوريد، مي گويند: ما به آنچه بر [پيامبر] خودمان نازل شده ايمان مي آوريم، و غير

آن را… انكار مي كنند. بگو: اگر مؤمن بوديد، پس چرا پيش از اين، پيامبران خدا را مي كشتيد؟

آيه 183 سوره آل عمران نيز مي گويد:

… [به آنان] بگو: قطعا پيش از من، پيامبراني بودند كه دلايل آشكار را با آنچه گفتيد، براي شما آوردند. اگر راست مي گوييد، پس چرا آنان

را كشتيد؟

آيه 59 سوره اسراء نيز علت عدم ارائه معجزه از طرف خدا و براي مخاطبان پيامبر اسلام را مي گويد:

و [چيزي] ما را از فرستادن معجزات [براي شما امت پيامبر اسلام] باز نداشت جز اينكه پيشينيان، آنها را به دروغ گرفتند، و [به عنوان

مثال] به ثمود ماده شتر داديم كه [پديده اي] روشنگر بود، ولي به آن ستم كردند…

يعني خداوند به اين دليل به پيامبر اسلام معجزه نمي دهد كه در گذشته هاي دور براي هر امُتي كه معجزه فرستاد، آن امُت قدر آن

معجزه را ندانستند و آن را تكذيب كردند. به عبارت ديگر امُت پيامبر بايد چوب گناهان قوم نوح و ثمود و عاد و… را بخورد!

نمونه هشتم

آيه 286 سوره بقره مي گويد:

خداوند هيچ كس را جز به اندازه توانايي اش تكليف نمي كند… [مؤمنان دعا مي كنند كه] پروردگارا… آن گونه كه بر امت هاي پيش از ما

تكليف گران نهادي، بر ما تكليف گران منه، و آنچه را كه طاقت آن نداريم، بر ما تكليف مكن…

صدر و ذيل آيه آشكارا متناقضند. زيرا در صدر آيه ادعا مي شود كه خداوند بندگان را مافوق طاقتشان تكليف نمي كند، اما در ادامه

اعتراف مي شود كه خداوند براي امتهاي پيشين تكاليفي مقرر كرده كه از حد طاقت و تواناييشان بيشتر بوده است. اگر تكليف ما

لايطاق قبيح و لذا از جانب خداوند محال است، دعاي « پروردگارا آنچه را كه طاقت نداريم، بر ما تكليف مکن »

چه معنايي مي تواند داشته باشد؟

اين مانند آن است كه دعا كنيم: خدايا بر ما ظلم مكن!؟ ممكن است بگوييد در دعاهايي كه پس از صدر آيه آمده است، سخن از

تكليف فوق طاقت نيست، بلكه سخن از سختي ها، مشكلات و مصائبي است كه ممكن است گريبان گير مؤمنان شود و تحمل آنها بر

مؤمنان دشوار يا ناممكن آيد. اما در اين صورت صدر و ذيل آيه كاملا بي ربط مي شوند، و اين خلاف قواعد فصاحت و بلاغت است.

نمونه نهم

بسياري از آيات قران به ما اطمينان مي دهند كه در قيامت و در محكمة عدل الهي به كسي ظلم نمي شود. آيه 182 سورة آل عمران

مي گويد:

خداوند ]در روز قيامت[ هرگز نسبت به بندگان خود ستم نمي كند

اين مضمون در آية 51 سورة انفال و آية 46 سورة فصلت نيز تكرار شده است. آية 70 سوره زمر نيز تأكيد مي كند كه:

]در روز قيامت[ هر كس ] نتيجه [ آنچه انجام داده است را به طور كامل مي بيند

آيه 115 سورة هود مي گويد : « خدا هرگز اجر نيكوكاران را ضايع نمي كند » و اين مضمون در آيه 195 سورة آل عمران نيز تكرار شده

است. آية 40 سوره نساء با صراحت بيشتري سخن مي گويد:

خداوند به اندازه ذره اي نيز ستم نمي كند و اگر حسنه اي باشد] و از كسي سر بزند، در روز قيامت [ به آن دو چندان پاداش مي دهد.

و آيات 7 و 8 سورة زلزال نيز سخن آخر را مي گويند:

پس هركس همسنگ ذره اي عمل خير انجام داده باشد ] پاداشِ [ آن را مي بيند؛ و هر كس همسنگ ذره اي عمل ناشايست انجام داده

باشد، ] كيفر[ آن را مي بيند

تا اينجا گويي هر كس (چه مومن و چه كافر يا مشرك) هر عمل خوبي انجام داده باشد، پاداش آن را در قيامت دريافت خواهد كرد

(توجه كنيد كه در آيات فوق قيد و شرطي نيامده است و اين البته همان است كه عدل اقتضا مي كند). اما داستان به اينجا ختم نمي شود.

آيات ديگري نيز در قرآن وجود دارد كه همة آيات قبلي را نقض مي كند. آية 40 سورة غافر ( مومن ) مي گويد:

هر كس بدي ( گناه ) كند، همانند گناهي كه كرده است مجازات مي شود و هركس عمل صالحي انجام دهد، زن باشد يا مرد ، در صورتي

كه مومن باشد، به بهشت وارد مي شود

خوب دقت كنيد! جايي كه سخن از مجازات و عذاب دادن به ميان مي آيد، حكم الهي عام و كلي است و هركس كار بدي كند (چه مومن و چه كافر) مجازات آن را مي بيند ؛ اما جايي كه سخن از پاداش به ميان مي آيد، قيد

« به شرطي كه مومن باشد » اضافه مي شود. يعني كفار و مشركين و ملحدين هرچه اعمال صالح انجام مي دهند، بي فايده است و در آخرت پاداشي نمي بينند ! علاوه بر اين،

بسياري از آيات قرآن سخن از حبط (نابود شدن) اعمال كافران

و مشركان به ميان مي آورند. آيه 217 سورة بقره مي گويد:

… هر كسي از شما از دين خود ( اسلام ) برگردد و كافر از دنيا برود، اعمالش در دنيا و آخرت ضايع و باطل گرديده و اهل جهنم خواهد

بود و در آن جاودانه مي ماند

يعني ارتداد باعث مي شود كه همه كارهاي خوبي كه پيش (و يا حتي پس) از آن انجام داده ايم نابود شود و بي نتيجه بماند.

آيه 18 سورة ابراهيم نيز مي گويد:

داستان اعمال كساني كه به پروردگارشان كفر ورزيده اند، همچون خاكستري است كه در روز طوفاني، باد بر آن بوزد، كه از آنچه بدست

آورده اند، چيزي در دست ندارند…

مطابق اين آيه اعمال نيك كافران مانند خاكستري كه درمعرض بادِ تند قرار گرفته باشد، نابود مي شود و در روز قيامت سودي به آنها

نمي رساند. آيه 88 سوره انعام ، حتي شك كردن را هم موجب ضايع شدن اعمال نيك مي داند:

اگر شك بورزند، خداوند[ اعمال ] نيك [ آنها را نابود مي سازد

/ ده ها آية ديگر در قرآن با صراحت اعلام مي كنند كه ارتداد و كفر و شرك و… باعث حبط اعمال مي شود (مانند آيه 5 / مائده ، 147

اعراف ، 19 / احزاب ، 32 و 28 و 9 / محمد و 17 / توبه، 2/ حجرات ) و اين علاوه بر آنكه با عدل و رحمت الهي سازگار نيست، آياتي را

كه در ابتدا آمد، نقض مي كند.

اما تناقض گويي هاي قرآن در موضوع معاد و قيامت به اينجا ختم نمي شود. ديديم كه آية 40 سوره غافر (مؤمن) مي گفت: «هر که بدي (گناه) كند، جز به مثل آن كيفر نمي يابد » و اين مدعا در آية 27 سورة يونس و آية 160 سوره انعام نيز تكرار شده است. اما خداي محمد همين وعده را نيز در چند جاي ديگر فراموش مي كند. آيات 73 تا 75 سورة اسراء (خطاب به پيامبر) مي گويند:

و چيزي نمانده بود كه تو را از آنچه به سوي تو وحي كرده ايم گمراه كنند تا غير آن را بر ما ببندي و در آن صورت تو را به دوستيِ خود

بگيرند؛ و اگر تو را استوار نمي داشتيم ، قطعا نزديك بود كمي به سوي آنان متمايل شوي؛ در آن صورت ، حتما تو را دو برابر در[ زندگي

دنيا [ و دو برابر ] پس از [ مرگ ] عذاب [ مي چشانديم و آن گاه در برابر ما براي خود ياوري نمي يافتي.

يعني اگر پيامبر كمي به كفار يا مشركين متمايل شود، در دنيا و آخرت

«دوبرابر عذاب مي شود. آية 30 سورة احزاب هم (خطاب به همسران پیامبر ) می گوید :

اي همسران پيامبر ، هركس از شما كار زشت آشكاري كند، عذابش دو چندان خواهد بود و اين بر خدا همواره آسان است.

يعني بر خدا آسان است كه وعده هاي خود را فراموش كند و عدالت را زير پا بگذارد! اما از اينها شگفت انگيزتر، داستان حواريون

عيسي است. به آيات 112 تا 115 سورة مائده بنگريد؛ حواريون به عيسي مي گويند: از خدايت بخواه تا از آسمان مائده اي براي ما

بفرستد. عيسي نيز از خدا درخواست مائده آسماني مي كند و خدا در پاسخ مي گويد:

… من آن مائده را براي شما مي فرستم؛ ولي هر كه از شما پس از آن كافر شود، چنان عذابش مي كنم كه هيچ يك از مردم جهان را آن

چنان عذاب نكرده باشم .

ولي مگر قرار نبود كه عذاب الهي « مثل» و یا « متناسب » با گناه باشد؟ آيا كافرشدنِ حواريون (حتي اگر پس از ديدن نشانه هاي خدا و تمام شدن حجت بر آنها باشد) از جنايت هاي فرعون ها و چنگيزها و هيتلرها و استالين ها بدتر است؟ آيا گناه حواريون (در صورت كافر

شدن) بزرگتر و وحشتناك تر از جنايت هاي صدام در ايران و عراق، و طالبان در افغانستان است؟

تناقض باز هم ادامه مي يابد. آية 114 سورة هود مي گويد : « كارهاي خوب شما، كارهاي بدتان را نابود مي كند. »

مطابق اين آيه (حداقل بعضي از) اعمال نيك ما در اين دنيا باعث مي شود كه اعمال بدي كه درگذشته انجام داده ايم، نابود شوند و در قيامت مورد محاسبه قرار

نگيرند. اين مضمون در آيات متعددي از قرآن و با تعابير مختلف تكرار شده است. ( مانند آيه 5/ فتح؛ 7 / عنكبوت ؛ 271 / بقره؛ 195

آل عمران ؛ 31 / نساء ؛ 65 و 12 ؛ تغابن ) و اين نيز با آياتي كه در ابتداي اين بحث آمد، در تناقض است.

و بالاخره اينكه مطابق آية 65 سورة مائده اگر اهل كتاب به اسلام ايمان بياورند و تقوا پيشه كنند، همة گناهان قبليشان بخشيده

مي شود و حتي مطابق آية 70 سوره فرقان ، گناهان قبليشان تبديل به

حسنه (كار نيك) مي شود، اما مطابق آيه 217 سورة بقره (كه

پيش از اين آمد) هركس از اسلام برگردد، تمام اعمال نيكويي كه پيش از آن انجام داده است، نابود و بي نتيجه مي شود! آيا اين است عدلِ الهی؟

 ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

1. و اين البته منطقي و هماهنگ با آيات 53 و 54 سورة زمر است كه مي گويد : « بگو: اي بندگان من – كه بر خويشتن زياده روي روا

داشته ايد – از رحمت خدا نوميد مشويد. در حقيقت خدا همة گناهان را مي آمرزد، كه او آمرزنده مهربان است. و پيش از آنكه شما را عذاب در رسد و ديگر ياري نشويد، ]توبه كنيد و[ به سوي پروردگارتان باز گرديد و تسليم او شويد. » مطابق اين دو آيه،

درِ توبه همواره باز است و هيچ گاه بسته نمي شود (مگر هنگامي كه مرگ فرا رسد).

Advertisements

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s