خانه » Uncategorized » علم و مذهب

علم و مذهب

علم و مذهب
علم یک نوع نگرش به جهان است که همه چیز را زیر سوال می برد و برای هر ادعا یا نفی خود پدیده های فیزیکی و روبط آنها را از بوته آزمایش میگذراند. هدف از تئوری و تلاش علمی کشف روابط بین پدیده ها آنگونه که هست می باشد نه آنگونه که می خواهیم یا قرار است باشد. به همین خاطر هم هیچ تئوری علمی تقدسی ندارد و هر تئوریهای علمی هز زمانی و توسط هر کسی می تواند مورد کنکاش و سوال قرار گیرد. اساسا برخورد علمی به تئوریهای علمی بیشتر از اینکه یافتن راهی برای تایید آنها باشد یافتن راهی برای نفی آنهاست. علم از طریق نقد و نفی هر چه که هست پیش میرود تا از طریق تایید و اثبات. فکر کنم لورنس کرواس بود که میگفت دانشمندان برای رد تئوریهای جا افتاده جایزه نوبل می گیرند.
یک نمونه مشخص این شیوه برخورد علمی نقد تئوری نیوتون توسط انشتین است. نیوتون میگفت مثلا خورشید نیرویی بنام نیروی جاذبه از خود ساطع میکند که فضا را در می نوردد و زمین را تحت تاثیر قرار میدهد. انشتین آمد و گفت که قضیه به این شکل است که خورشید بافت فضا-زمان را خم می کند یا انحنا میدهد و این انحنا هست که زمین را مجبور میکند بدور خورشید بگردد. کسی انشتین را بخاطر نقد تئوری نیوتون که برای نزدیک سیصد سال جا افتاده بود به چهار میخ نکشید، بلکه این نقد جایگاه برجسته ای به انشتین داد.
بارزترین ویژگی مذهب این است که روزنه نقد و نفی را کور میکند. مذهب بیشتر از اینکه باور به خدا و پیامبر و امام و گاو و سنگ و کلوخ باشد، بیشتر از اینکه باور به یک نیروی ماورالطبیعه باشد، بیشتر از اینکه دعا و نیایش و نماز و روزه باشد، بشتر از اینکه کتاب و سنت و مراسم خاصی باشد، همین کور شدن یا کور کردن روزنه نقد و نفی است. بخاطر همین هم شیوه تفکر و برخورد مذهبی به جهان و پدیده های آن مختص آدمهایی که رسما مذهبی هستند نیست بلکه بسیاری از آدمهای غیر مذهبی ( یا بظاهر غیر مذهبی) را هم در بر میگیرد. شیوه تفکر مذهبی بیشتر از هر چیز در دنبال اثبات یک نظر یا حرف یا ایده یا اعتقاد یا تحلیل یا نگرش گشتن است. به همین خاطر هم هست که یک شخص یا یک گروه میتواند تفکر و نگرش مذهبی داشته باشد بی آنکه مذهب خاصی را دنبال بکند؛ حتی میتواند تماما ضد مذهب هم باشد (ضد تمام مذاهب شناخته شده یا ضد اسلام یا ضد یهودیت و غیره) اما در عین حال نگرش و تفکر مذهبی داشته باشد. خلاصه کلام اینکه غیر مذهبی بودن و ضد مذهبی بودن بخودی خود نشانگر رهائی یک فرد یا گروه از نگرش و تفکر و برخورد مذهبی به مسائل و پدیده ها نیست.
از نمونه های بارز غیر مذهبی و ضد مذهبی بودن و در عین حال گرفتار شیوه و تفکر و نگرش و برخورد مذهبی بودن گروههای چپ یا کمونیست هستند که مارکس و لنین و غیره را بجای خدا و پیامبر گذشته اند و کتابهای مارکس و لنین را بجای قرآن و انجیل در تاقچه هایشان نگه میدارند. برای اینها درستی مارکس و تئوریهایش از قبل اثبات شده است و نیازی به نقد و نفی ندارد. معیارشان در برخورد به مسائل طبیعی و اجتماعی نه واقعیت زنده و دائما تغییر یابنده پدیده ها بلکه گفته ها و نوشته های مارکس و لنین است. درستی یا نادرستی یک حرف و نظر و تئوری را نه در دوری و نزدیکی یا تطابق و عدم بطابق با واقعیتهای زنده امروزی بلکه در دوری و نزدیکی با تئوریهای مارکس می سنجند. برای همین هم هست که یک مشت کلیشه و نقل و قول از مارکس و لنین را همیشه با خود یدک می کشند و آنها را بصورت چماقی بر سر هر حرف و نظر و نقد فرو می آورند، انگار که مارکس و لنین تمام حقایق جهان را گفته اند و رفته اند. در واقعیت امر تفکر و نگرش و برخورد این دسته از چپها و کمونیستها تفاوت چندانی با کسانی که کلیشه ها و نقل و قولهای قرآن و پیامبر را یدک میشکند ندارند.
خلاصه اینکه شیوه و نگرش و تفکر و برخورد علمی به جهان و پدیده های آن زنده و دائما تغییر یابنده است و هیچ اصل و اصول و تئوری موجود و جا افتاده ای از تیغ نقد و نفی در امان نیست. شیوه و نگرش و تفکر و برخورد مذهبی، بر عکس، یک متد مرده و پوسیده است که اساس و مبنایش یک سری اصول و قوانین و تئوریهای از پیش «درست» و به اثبات رسیده است و نقد و نفی این اصول و تئوریها ارتداد است و شخص نفاد و نافی شایسته طرد و تحریم و جزاست.
یاد داشت:
مارکس و لنین نمونه های بارز کسانی هستند که در زمان خود زمین و زمان را زیر تیغ نقد و نفی گرفتند و در بیان نظرشان و در تئوریهایشان به هیچ کلیشه و نقل و قولی و نئوری جا افتاده ای متوسل نشدند. متد مارکس و لنین در برخورد به پدیده ها از علمی ترین متدهای زمان خودشان بود. ماتریالیسم دیالکتیک در حقیقت چیزی جز زنده و دائما تغییر یابنده دیدن جهان و پدیده های آن نیست و مارکس و لنین این شیوه را بکار گرفتند.

Advertisements

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s